Yazılıkaya, Çorum iline bağlı Boğazkale ilçesinde, Hattuşa'nın yaklaşık 2 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır. Alan iki ana bölümden oluşmaktadır:
A Odası (Büyük Oda): Daha büyük ve açık olan bu bölüm, yılık törenler için kullanılıyordu. Duvarlarında 60'tan fazla tanrı ve tanrıça kabartması yer almaktadır.
B Odası (Küçük Oda): Daha dar ve kapalıya yakın bu bölüm, daha özel ritüeller için kullanılıyor olabilir. Buradaki kabartmalar, A Odası'na kıyasla daha az sayıda ancak daha ayrıntılı figürler içermektedir.
A Odası'nın batı duvarında erkek tanrılar, doğu duvarında ise dişi tanrılar sıra hâlinde ilerlemektedir. Bu iki alayın birleştiği nokta, odanın kuzey ucudur; burada Hitit panteonunun en yüce iki tanrısı karşı karşıya durmaktadır.
Fırtına Tanrısı Tešub: Erkek alayının başında yer alan Tešub, boğa üzerinde durur pozisyonda tasvir edilmiştir. Hititler'in en büyük tanrısıdır.
Güneş Tanrıçası Hepat: Dişi alayının başında yer alan Hepat ise aslan üzerinde ilerlemektedir. Tešub'un eşidir.
B Odası'ndaki kabartmalar A Odası'ndan farklı bir atmosfer taşımaktadır. Buradaki en önemli figür, Yeraltı Dünyası'nın Tanrısı Nergal'i ya da başka bir tanrıyı temsil ettiği düşünülen kılıç biçimindeki tanrıdır.
B Odası ayrıca Hitit Büyük Kralı IV. Tuthaliya'nın kabartmasını barındırmaktadır. Bir tanrı tarafından kucaklanan kral tasviri, Hitit yönetimindeki ilahi güç anlayışını somutlaştırmaktadır.
Yazılıkaya'ya girdiğinizde mimari bir yapı değil, kayaya işlenmiş bir dini metin okursunuz. Her tanrı figürü, Hitit kozmolojisinin bir parçasıdır; sıralanışları rastgele değil, teolojik bir düzeni yansıtmaktadır. Bu açıdan Yazılıkaya, taşa kazınmış bir ilahiyat kitabıdır.
Yazılıkaya nerede?
Çorum iline bağlı Boğazkale ilçesinde, Hattuşa'nın yaklaşık 2 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır.
Yazılıkaya ne zaman inşa edildi?
MÖ 13. yüzyılda, özellikle III. Hattuşili ve IV. Tuthaliya döneminde tamamlandı.
Yazılıkaya'da neler var?
İki kaya odasından oluşan tapınakta 90'dan fazla tanrı ve tanrıça kabartması, kral tasviri ve dini semboller yer almaktadır.
Yazılıkaya neden önemlidir?
Hitit panteonunun en eksiksiz görsel ifadesi olması nedeniyle Tunç Çağı Anadolu dininin anlaşılmasında birincil kaynak niteliğindedir.
Yazılıkaya ve Hattuşa aynı alan mı?
Hayır, birbirinden ayrı ancak birbirine yakın alanlardır. UNESCO Dünya Mirası tescilinde ikisi birlikte değerlendirilmektedir.
